Banknot testowy Africa 55

Oznaczenie:	55
Data druku:	2023
Seria i numer:	brak
Wymiar:	139 mm x 68 mm
Znak wodny: W niezadrukowanym polu widoczny jest wielotonowy wizerunek wojownika jawajskiego - rzadkiego i zagrożonego wyginięciem ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych. Ten endemiczny gatunek występuje naturalnie wyłącznie na indonezyjskiej wyspie Jawa, co czyni go wyjątkowym symbolem tamtejszej przyrody. Wojownik jawajski to ptak o imponującej sylwetce, osiągający do 60 centymetrów długości. Jego rdzawą głowę zdobi charakterystyczny, niemal pionowy czarny czub zakończony białą końcówką. Ciemnobrązowy grzbiet i skrzydła kontrastują z jaśniejszym, brązowym ogonem ozdobionym szerokimi, kremowymi pasami. Gardło ma barwę kremowobiałą, poprzecinaną rdzawobrązowymi prążkami, które przechodzą dalej na jasną pierś i spód ciała. Młode osobniki przypominają dorosłe ptaki, jednak ich ubarwienie jest mniej kontrastowe, a głowa bardziej matowa. Naturalnym środowiskiem tego majestatycznego drapieżnika są wilgotne lasy tropikalne. Samica zazwyczaj składa jedno jajo w gnieździe umieszczonym wysoko w koronach drzew. Dieta wojownika jawajskiego obejmuje przede wszystkim inne ptaki, jaszczurki, owocożerne nietoperze oraz drobne ssaki. Niestety, gatunek ten znajduje się pod poważną presją. Postępująca utrata siedlisk, spowodowana zarówno erupcjami wulkanów, jak i destrukcyjną wycinką lasów, a także niewielka liczebność populacji, ograniczony zasięg występowania oraz lokalne polowania sprawiają, że wojownik jawajski został sklasyfikowany jako gatunek zagrożony na Czerwonej Liście Gatunków Zagrożonych IUCN. W pobliżu głowy ptaka został umieszczony dodatkowo znak filigranowy w postaci logotypu Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych przedstawiający dwa stylizowane ręczne rozcieracze do farb (zwane także moletami lub kurantami) stosowane kiedyś w poligrafii poniżej którego wkomponowano akronimu PWPW.
Strona przednia: Oczy przyciąga prawa strona kompozycji, gdzie dominuje sugestywna grafika przedstawiająca leoparda - niekwestionowanego władcę afrykańskich sawann, siejącego respekt wśród wszystkich mieszkańców dzikiej przyrody. W częśći nakładu portret wykonano z wykorzystaniem technologi Transparrent Intaligo, cechującym się tym, że na obraz wydrukowany offsetem, naniesiono drukiem stalorytnicznym wypukłe kontury podkreślające drapieżny charakter zwierzęcia. Leopard zamieszkuje zróżnicowane środowiska - od wilgotnych lasów tropikalnych, przez sawanny i rozległe równiny, aż po górzyste tereny w Afryce i połdniowej Azji. Jest czwartym co do wielkości kotem świata, imponującym zarówno sylwetką, jak i siłą. Długość jego ciała wynosi od około 150 do niemal 290 centymetrów, z czego sam ogon mierzy od 64 do 99 centymetrów. Masa ciała waha się między 21 a 71 kilogramami, przy czym dorosłe samce są wyraźnie większe i cięższe od samic. Głowę o krótkim pysku wieńczą niewielkie, okrągłe uszy, a szerokie, muskularne łapy uzbrojone w ostre pazury czynią z leoparda doskonałego myśliwego. Jego lśniąca sierść pokryta jest charakterystycznymi, ciemnymi rozetami pozbawionymi plamek w środku, szczególnie widocznymi na grzbiecie i bokach. Osobniki żyjące na otwartych przestrzeniach wyróżniają się jaśniejszym ubarwieniem i rzadszym układem cętek. Leopardy prowadzą zazwyczaj samotniczy tryb życia. Polują głównie nocą, a dni spędzają na odpoczynku - nierzadko można dostrzec je leniwie wylegujące się na konarach drzew. Ich niezwykła gibkość pozwala im wykonywać skoki na odległość nawet 6-8 metrów. Podczas wspinaczki w koronach drzew zachwycają zwinnością i sprytem, potrafiąc wciągnąć na wysokość zdobycz trzykrotnie cięższą od własnego ciała. Choć z natury unikają wody, w razie potrzeby potrafią zaskoczyć znakomitymi umiejętnościami pływackimi, bez trudu pokonując rzeki i zbiorniki wodne. Prowadzą osiadły tryb życia, lecz w poszukiwaniu pożywienia są w stanie migrować na znaczne odleglości. Średnia długość życia lamparta na wolności wynosi około 12 lat, choć w sprzyjających warunkach i przy braku zagrożeń może on dożyć nieco starszego wieku. Dieta lamparta jest niezwykle zróżnicowana i świadczy o jego imponującej zdolności przystosowania się do warunków środowiska. Poluje on na lisy, zające, mangusty, perliczki, węże, jaszczurki i ryby, a także na gryzonie oraz młode antylopy. Nie gardzi świniami rzecznymi, szakalam i wiewiórkami, a sporadycznie atakuje również małpy - najczęściej szympansy. Znacznie rzadziej decyduje się na polowanie na większe zwierzęta, takie jak bawoły czy antylopy. Zdolności rozrodcze leopard osiąga około 3 roku życia, a okres godowy przypada głównie na wiosnę, natomiast w strefach tropikalnych może trwać przez cały rok. Po ciąży trwającej od 90 do 112 dni na świat przychodzi od jednego do sześciu młodych. Przez pierwsze miesiące życia pozostają one pod czujną opieką matki, ucząc się polowania i zasad przetrwania. Dopiero po około 2-3 latach dorastające osobniki opuszczają rodzine, wyruszając na poszukiwanie własnego terytorium. W latach 1928-1929 był posłem RP w Budapeszcie. W kolejnych latach objął funkcję Ministra Skarbu (1929-1931). Z lewej strony waloru zamieszczono widok sali sejmowej podczas wygłaszania expose przez ministra Matuszewskiego, które miało miejsce 16 grudnia 1930 roku. Widok ten stworzono na podstawie archiwalnego zdjęcia z wykorzystaniem specjalnego rastra składającego się z drobnych gwizdek, liter „M”, „I”, wizerunków orła i orderu Virtuti Militari. Lata 1931-1936 spędził jako redaktor „Gazety Polskiej”. Po śmierci Marszałka zapomiany i odsunięty na dalszy tor. We wrześniu 1939 roku kierował wspólnie z majorem Henrykiem Floyar-Rajchmanem ewakuacją złota Banku Polskiego. Czyn ten nie spotkał się z aprobatą rządu generał Władysława Sikorskiego. Szykanowany uciekł do Hiszpanii, następnie Portugali. W 1941 roku wraz z żoną Haliną Konopacką (pierwsza polska olimpijka) przyjechał do Nowego Yorku. Był współtwórcą Instytut Józefa Piłsudzkiego w Nowym Yorku, o czym przypomina logo tej instytucji zamieszczone na walorze w formie suchego tłoczenia. Logo to składa się z otwartej księgi pokazujące, że jedną z głównych misji instytutu jest nauka. Zamieszczony na lewej karcie tekst „Warszawa/ 3-1-1923” przypomina, że placówka czerpie z tradycji utworzonego w 1923 roku w Warszawie Instytutu Badania Najnowszej Historii Polski. Na prawej karcie umieszczono datę utworzenia Instytutu Józefa Piłsudzkiego w Nowym Yorku wraz z skrótem instytucji „I.J.P”. Buława przyciskająca księgę, jako symbol władzy marszałkowskiej, nawiązuje do postaci Piłsudzkiego. Poniżej portretu faksymile podpisu pułkownika Matuszewskiego. Antysowiecka działalność Matuszewskiego w USA przyczyniły się do negatywnego rozpatrzenia jego wniosku przez Departament Sprawiedliwości o pobyt stały. Posądzony o działalność na rzecz obcego państwa musiał zarejestrować swój pobyt w Stanach. Prześladowany przez sowietów, wywiad PRL oraz amerykańskie służby specjalne zmarł nagle 3 sierpnia 1946 roku w Nowym Yorku. Druk w kolorze stalowym i granatowym - wklęsłodruk. Poddruk offestowy niebieski i brązowy.
Strona odwrotna: W centrum rekonstrukcja fragmentu archiwalnego zdjęcia prezentującego Drugi rząd Walerego Sławka po zaprzysiężeniu 5 grudnia 1930. Najbardziej wyróżniającą postacią jest siedzący na fotelu w jasnym mundurze Józef Piłsudzki. Z tyłu pośród stojących postaci jako drugą osbę od prawej strony widzimy Ministra Skarbu Ignacego Matuszewskiego. Z lewej strony dominuje fragment reprodukcji szkicu Matuszewskiego. Druk offsetowy w kolorze niebieskim i brązowym.
Autor:	Projektantem waloru i twórcą rytu jest Justyna Kopecka.
Drukarnia:	Państwowa Wytwórnia Papierów Wartościowych, Warszawa
Zabezpieczenia:	Do zabezpieczeń można zaliczyć: ▸papier - specjalny papier do grawerowania laserowego LEAP® (Laser Engravable Anti-couterfeiting Paper) opracowany i opatentowany przez PWPW; ▸mikrodruki offsetowe - na stronie przedniej powtarzające się napisy „IGNACYMATSZEWSKI1891-1946” (tekst o zmiennej wysokości w trzech linijkach na górze i dole pola w kolorze niebieskim w pobliżu górnego marginesu oraz pionowa linia rozgraniczająca zadrukowane i niezadrukowane pole z lewej strony waloru), „IGNACYMATUSZEWSKI” (falista linijka z tekstem o zmiennej wysokości liter stanowiąca fragment portretu), na stronie odwrotnej powtarzający się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA IGNACY MATUSZEWSKI 1891-1946” (górna i dolna część wyodrębnionego pola na górze banknotu), „POLSKA WYTWÓRNIA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH SA” (rozgraniczenie między zadrukowanym i niezadrukowanym polem z prawej strony waloru); ▸SPARK® - na stronie przedniej z lewej strony portretu liczba „2016” zmieniająca kolor w zależności od kąta patrzenia zielonego na niebieski, przy jednoczesnej obserwacji przeesuwającego się z góry na dół pasa światła; ▸kod 2D typu DataMatrix - na stronie odwrotnej w prawym górnym rogu jaśniejsze i ciemniejsze kwadraciki wygrawerowane laserowo, które dzięki odpowiedniej aplikacji na urządzeniu mobilnym zostają przetworzone na adres internetowy www.wbh.wp.mil.pl (wersja dla WBH) lub www.pwpw.pl (wersja wykorzystywana jako druk promocyjny PWPW); ▸farba irydyscentna - na stronie odwrotnej w prawym dolnym rogu zadrukowanego pola liczba „2016” widoczna pod określonym kątem obserwacji; ▸recto-verso - inicjały Iganaego Matuszewskiego „IM”, uzupełniają się pod światło tworząc całość; ▸ elementy wygrawerowane laserowo - na stronie odwrotnej kod 2D oraz pozioma i pionowa seria wraz z numeracją; ▸efekt kątowy pojedynczy - na stronie przedniej z lewej strony portretu wewnątrz grafiki orła widoczny w zależności od kąta patrzenia tekst „RP” (Rzeczpospolita Polska) w układzie poziomym; ▸zabezpieczenia widoczne w świetle podczerwonym - na stronie przedniej widoczny element zabezpieczający SPARK®, wyodrębnione pole w górnej części waloru, widok sali sejmowej, order Virtuti Militari oraz cyfra „2016” w prawym dolnym rogu, rewers widoczny w całości; ▸zabezpieczenia widoczne w świetle ultrafioletowym - na stronie odwrotnej na tle w kolorze niebieskim i czarnym widzimy w górnej części napis „Ewakuacja polskiego złota 9 IX - 5X 1939 r.” w kolorze czerwonym, mapę Europy w kolorze zielonym z zaznaczoną trasą ewakuacji złota (nazwy miast w kolorze niebieskim, przebieg trasy w kolorze czerwonym), archiwalne zdjęcie prezentujące zawartość skarbca Banku Polskiego wraz z złotem w kolorze żółtym, niebieskim i czarnym; ▸oznaczenie dla niewidomych (suche tłoczenie) - na stronie przedniej w prawym dolnym rogu wyczuwalna dotykiem księga przyciśnięta liściem palmowym i buławą.
Uwagi: Druk okolicznościowy wyemitowany początkowo w nakładzie wynoszącym około 1000 sztuk dla Wojskowego Biura Historycznego z okazji sprowadzenie ciała Ignacego Matszewskiego do Polski z Nowego Jorku. Egemplarze te posiadają kod QR z adresem strony www.wbh.wp.mil.pl. Z czasem podobnie jak to miało miejsce w przypadku druku okolicznościowego poświęconego 80.leciu urodzin Krzysztofa Pendereckiego PWPW zaczęło wykorzystywać walor z Matuszewskim jako własny druk reklamowy. Wersja ta wydrukowana w nakładzie do 70 000 tysięcy dzięki kodowi QR odsyła nas na adres www.pwpw.pl. Co ciekawe w oficjalnych folderach opisujących zabezpieczenia tego druku widnieje wersja wykonana dla WBH. Uroczystego pochówku Matuszewskiego dokonano na Wojskowym Cmentarzu na Powązkach w Warszawie 10 grudnia 2016 roku, a więc 70 lat po śmierci Matuszewskiego.